دستگیری مادورو توسط آمریکا: عملیات نظامی ترامپ در ونزوئلا ۲۰۲۶
دونالد ترامپ اعلام کرد نیروهای ویژه آمریکا (دلتا فورس) نیکولاس مادورو و همسرش را در عملیات بزرگ شبانه ۳ ژانویه ۲۰۲۶ دستگیر و به نیویورک منتقل کردند. بررسی تحریمها، اتهامات نارکو-تروریسم و آینده ونزوئلا.
عملیات دستگیری مادورو توسط آمریکا؛ ترامپ ونزوئلا را «اداره» میکند!
رابطه پرتنش دونالد ترامپ و نیکولاس مادورو در دورههای ریاستجمهوری هر دو، همواره با اتهامات متقابل همراه بوده است. ترامپ بارها مادورو را «دیکتاتور» و رهبر یک «رژیم مواد مخدر» نامید، در حالی که دولت ونزوئلا آمریکا را به طراحی کودتا و تلاش برای ترور متهم میکرد.در سحرگاه ۳ ژانویه ۲۰۲۶، ایالات متحده عملیاتی گسترده نظامی را اجرا کرد که منجر به دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو و همسرش سیلیا فلورس شد.
ترامپ در پست Truth Social اعلام کرد: «آمریکا عملیات بزرگ علیه ونزوئلا و رهبرش را با موفقیت اجرا کرد؛ مادورو و همسرش دستگیر و از کشور خارج شدند.» این رویداد، جسورانهترین مداخله آمریکا در آمریکای لاتین پس از حمله به پاناما در ۱۹۸۹ توصیف شده است.این یادداشت به بررسی زمینه تاریخی تنشها، اتهامات علیه مادورو، جزئیات عملیات دستگیری، واکنشهای بینالمللی و وضعیت فعلی ونزوئلا میپردازد.
تاریخچه تنشها؛ از تحریمها تا اتهامات ترور و جایزه ۵۰ میلیون دلاری مادورو
از سال ۲۰۱۳ با بحرانهای شدید اقتصادی، تورم افسارگسیخته و مهاجرت میلیونها نفر مواجه بوده. ایالات متحده از ۲۰۱۷ او را تحریم کرد و در سال ۲۰۲۰ وزارت دادگستری آمریکا مادورو را به اتهام نارکو-تروریسم (همکاری با گروههای قاچاقچی برای ارسال کوکائین به آمریکا) متهم کرد. جایزه دستگیری او ابتدا ۱۵ میلیون دلار بود که در دوره بایدن به ۲۵ میلیون و در دوره دوم ترامپ به ۵۰ میلیون دلار افزایش یافت. آمریکا «کارتل خورشیدها» (Cartel de los Soles) را سازمان تروریستی خارجی نامید و مادورو را رهبر آن دانست.ونزوئلا نیز آمریکا را متهم به تلاش برای ترور کرد؛ از جمله حمله پهپادی ۲۰۱۸ در کاراکاس و دستگیری گروهی خارجی در سپتامبر ۲۰۲۴ که مجهز به سلاحهای تکتیرانداز بودند.
عملیات «Absolute Resolve»؛ جزئیات دستگیری مادورو در ۳ ژانویه ۲۰۲۶
طبق گزارشهای رسمی آمریکا، عملیات با فرمان مستقیم ترامپ آغاز شد. بیش از ۱۵۰ هواپیما، هلیکوپترهای ویژه و نیروهای دلتا فورس (نیروی ویژه ارتش آمریکا) شرکت داشتند. عملیات در ساعات اولیه صبح، در یکی از خانههای امن مادورو اجرا شد. نیروها خانه را محاصره کردند؛ مادورو تلاش کرد به اتاق امن فرار کند اما موفق نشد. او و همسرش دستگیر شده و ابتدا به ناو USS Iwo Jima در دریای کارائیب، سپس با هواپیما به نیویورک منتقل شدند. مادورو اکنون در بازداشت مرکز Metropolitan Detention در بروکلین است و قرار است دوشنبه در دادگاه فدرال منهتن حاضر شود. پیت هگست، وزیر دفاع، عملیات را «پیچیدهترین و موفقترین عملیات ویژه تاریخ» توصیف کرد.
واکنشهای بینالمللی و منطقهای به دستگیری مادورو
عملیات با محکومیت گسترده روبهرو شد:
- سازمان ملل — آنتونیو گوترش «بهشدت نگران» شد و گفت این اقدام پیامدهای خطرناکی برای منطقه دارد.
- کشورهای آمریکای لاتین — کلمبیا مرز را تقویت کرد؛ برزیل و مکزیک آن را «نقض حاکمیت» خواندند؛ پدرو سانچز (اسپانیا) خواستار رعایت قوانین بینالمللی شد.
- چین و روسیه — خواستار آزادی فوری مادورو شدند.
- درون ونزوئلا — معاون رئیسجمهور دلسی رودریگز عملیات را «ربایش» نامید و خواستار مدرک زنده بودن مادورو شد. دادگاه عالی ونزوئلا او را رئیسجمهور موقت معرفی کرد، اما رودریگز همچنان مادورو را رئیسجمهور قانونی میداند.
ترامپ اعلام کرد آمریکا «ونزوئلا را اداره خواهد کرد» تا انتقال امن انجام شود و شرکتهای نفتی آمریکایی وارد صنعت نفت ونزوئلا شوند.
آینده ونزوئلا پس از دستگیری مادورو؛ چه اتفاقی در انتظار است؟
با خروج مادورو، خلأ قدرت ایجاد شده است. آمریکا اعلام کرده قصد «تغییر رژیم» ندارد، اما ترامپ بر کنترل موقت و بهرهبرداری از ذخایر نفت تأکید کرد. مخالفان مادورو (مانند ماریا کورینا ماچادو) از این تحول استقبال کردند، اما منتقدان داخلی و بینالمللی آن را نقض قوانین بینالمللی میدانند.ونزوئلا اکنون با بحران انسانی، مهاجرت گسترده و احتمال ناآرامی مواجه است. شورای امنیت سازمان ملل قرار است جلسهای برای بررسی موضوع برگزار کند.این عملیات نقطه عطفی در سیاست خارجی ترامپ است و سؤالات زیادی درباره قانونی بودن، پیامدها و ثبات منطقه مطرح کرده. وضعیت تا اطلاع ثانوی بسیار حساس باقی مانده است.
به نظر میرسد که دلایل اصلی حمله آمریکا به ونزوئلا را باید در منابع نفتی این کشور و نقش برجسته ونزوئلا در نظام ضد سلطه بوده است. این حمله بخشی از سیاست خارجی تهاجمی ترامپ بود که شامل تهدید کلمبیا، کوبا و حتی علاقه مجدد به کنترل گرینلند میشد.
ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده موقتاً ونزوئلا را اداره خواهد کرد تا از ذخایر عظیم نفتی این کشور بهرهبرداری کند و آن را به کشورهای دیگر بفروشد.
